Akademia · Praxis · Podrecznik · v1.0
Stack zero-cloud dla kancelarii. Sześć narzędzi, zero danych w chmurze.
Każde popularne narzędzie AI dla prawników - transkrypcja, podpis, notatki - wysyła dane na serwery w USA. Dla kancelarii to nie wygoda, to problem z tajemnicą zawodową i RODO. Ten podręcznik pokazuje, jak złożyć kompletny zestaw sześciu narzędzi open source, które robią to samo, a dane nie opuszczają serwera kancelarii. Krok po kroku, z checklistami do pobrania. Nie teoria - procedura.
Jeśli Twój asystent AI działa w przeglądarce i nie wiesz, gdzie trafia nagranie rozmowy z klientem - już masz odpowiedź.
Dla kogo: wspólnicy i partnerzy kancelarii, compliance officerowie, radcy prowadzący praktykę solo, administratorzy IT kancelarii.
Czego ten podręcznik NIE obejmuje: konfiguracji konkretnego serwera (sprzęt kupuje kancelaria), audytu prawnego pod konkretną sprawę, certyfikacji eIDAS QES (to osobny proces z dostawcą), pełnego wdrożenia produkcyjnego z odpowiedzialnością - to robi MateMatic razem z kancelarią.
Zastrzeżenie: wszystkie odniesienia do RODO, AI Act i tajemnicy zawodowej w tym podręczniku to interpretacja MateMatic, nie stanowisko NRA ani KRRP. Decyzję o zgodności konkretnego wdrożenia podejmuje kancelaria.
Moduł 0 - Dlaczego zero-cloud
01Problem
Kancelaria używa Otter.ai do transkrypcji przesłuchań, DocuSign do pełnomocnictw, Notion do notatek z akt. Wygodne. Każde z tych narzędzi to usługa działająca na serwerach w USA. Nagranie rozmowy z klientem, treść pełnomocnictwa, notatka o strategii procesowej - wszystko to wychodzi poza kancelarię, zanim ktokolwiek się zastanowił, czy powinno.
Kontekst prawny w skrócie
Tajemnica zawodowa (art. 6 Prawa o adwokaturze, art. 3 ustawy o radcach prawnych) nie zna wyjątku „bo narzędzie było wygodne”. RODO art. 32 wymaga środków technicznych i organizacyjnych adekwatnych do ryzyka - a ryzyko dla akt klienta jest wysokie. Transfer danych do USA wymaga podstawy (DPF, standardowe klauzule umowne), a domyślnie żadne darmowe konto SaaS jej nie zapewnia.
To nie znaczy, że AI jest zakazane. To znaczy: AI tak, ale na warunkach kancelarii, nie dostawcy.
Interpretacja MateMatic, nie stanowisko NRA ani KRRP.
Trzy zasady stacku
- Dane nie wychodzą poza serwer kancelarii. Self-host jest domyślny. Mała kancelaria może powierzyć hosting zaufanemu partnerowi - ale nie globalnej platformie SaaS.
- AI lokalne, albo BYOK z umową. Domyślnie model działa lokalnie (Ollama, Llama, Mistral). Jeśli kancelaria chce użyć Anthropic czy OpenAI - tylko z podpisaną umową powierzenia i wyłączeniem treningu na danych.
- Kod otwarty i audytowalny. Każde narzędzie w stacku to open source. Kancelaria może zlecić audyt bezpieczeństwa - czego przy zamkniętym SaaS zrobić nie może.
Czego NIE wkładamy do stacku
- Otter.ai, Fireflies, Tactiq - transkrypcja w chmurze US, dane wychodzą.
- DocuSign, Adobe Sign - podpis w chmurze US, drogo, dane wychodzą.
- Notion - brak realnego self-hostu dla małej kancelarii.
- Chmurowy model AI bez umowy powierzenia - domyślnie blokada w polityce kancelarii.
Artefakt do pobrania
Tabela ryzyka: SaaS vs self-host - zestawienie sześciu funkcji (transkrypcja, podpis, OCR, notatki, backup, asystent AI) z kolumnami: gdzie trafiają dane, podstawa transferu, kto może zlecić audyt, koszt roczny. Jednostronicowa, do rozmowy z zarządem kancelarii.
PX/03 - Moduł 0 - Dlaczego zero-cloud Tabela ryzyka: SaaS vs self-host - zestawienie sześciu funkcji (transkrypcja, podpis, OCR, notatki, backup, asystent AI) z kolumnami: gdzie trafiają dane, podstawa transferu, kto może zlecić audyt, koszt roczny. Jednostronicowa, do rozmowy z zarządem kancelarii. Trzy zasady stacku 1. **Dane nie wychodzą poza serwer kancelarii.** Self-host jest domyślny. Mała kancelaria może powierzyć hosting zaufanemu partnerowi - ale nie globalnej platformie SaaS. 2. **AI lokalne, albo BYOK z umową.** Domyślnie model działa lokalnie (Ollama, Llama, Mistral). Jeśli kancelaria chce użyć Anthropic czy OpenAI - tylko z podpisaną umową powierzenia i wyłączeniem treningu na danych. 3. **Kod otwarty i audytowalny.** Każde narzędzie w stacku to open source. Kancelaria może zlecić audyt bezpieczeństwa - czego przy zamkniętym SaaS zrobić nie może.Granica DIY / MateMatic
Zrozumienie zasad i przejście tabeli ryzyka zrobisz sam w godzinę. Mapowanie konkretnego ryzyka na konkretną kancelarię i decyzję, które warstwy wdrożyć w pierwszej kolejności - to audyt, który MateMatic robi z kancelarią.
Moduł 1 - Backup Workspace (gogcli)
02Problem
Kancelaria trzyma akta, korespondencję i kalendarz w Google Workspace. Jedna pomyłka administratora, jeden spór z dostawcą, jeden atak na konto - i ciągłość pracy kancelarii stoi pod znakiem zapytania. RODO art. 32 wymienia „zdolność do szybkiego przywrócenia dostępności danych” wprost.
Kontekst prawny w skrócie
Art. 32 RODO mówi o ciągłości i odtwarzalności danych jako środku technicznym. Backup poza kontrolą jednego dostawcy to nie nadgorliwość - to realizacja tego obowiązku.
Interpretacja MateMatic, nie stanowisko NRA ani KRRP.
Procedura krok po kroku
Artefakt do pobrania
Checklista wdrożenia backupu - osiem kroków powyżej w formie odhaczalnej, plus pola: lokalizacja klucza age, harmonogram, retencja, data ostatniego testu odtworzenia.
PX/03 - Moduł 1 - Backup Workspace (gogcli) Checklista wdrożenia backupu - osiem kroków powyżej w formie odhaczalnej, plus pola: lokalizacja klucza age, harmonogram, retencja, data ostatniego testu odtworzenia. Procedura krok po kroku 1. Zainstaluj gogcli (narzędzie wiersza poleceń do eksportu Google Workspace). 2. Utwórz prywatne repozytorium Git - poza infrastrukturą Google. 3. Wygeneruj klucz szyfrowania (age) i zabezpiecz go offline. 4. Skonfiguruj eksport: poczta, Dysk, Kalendarz, Kontakty. 5. Ustaw harmonogram backupu (np. codziennie w nocy). 6. Zaszyfruj backup kluczem age przed wypchnięciem do repozytorium. 7. Ustal politykę retencji (dla akt kancelarii zwykle 5-10 lat). 8. Przetestuj odtworzenie - backup, którego nie próbowałeś przywrócić, nie istnieje. Pułapki - Klucz age trzymany w tym samym repozytorium co backup - to jak zostawić klucz w zamku. - Brak testu odtworzenia - najczęstszy błąd; backup „działa” do dnia, w którym jest potrzebny. - Retencja krótsza niż okres przechowywania akt.Pułapki
- Klucz age trzymany w tym samym repozytorium co backup - to jak zostawić klucz w zamku.
- Brak testu odtworzenia - najczęstszy błąd; backup „działa” do dnia, w którym jest potrzebny.
- Retencja krótsza niż okres przechowywania akt.
Granica DIY / MateMatic
Solo radca z podstawami technicznymi wdroży to sam w pół dnia. Dla kancelarii z zespołem - zarządzanie kluczami, polityka retencji i instrukcja techniczna dla administratora to część wdrożenia z MateMatic.
Moduł 2 - OCR skanów akt (Chandra OCR)
03Problem
Połowa akt w kancelarii to skany - kserówki z sądu, umowy, pisma na papierze bez warstwy tekstowej. Nie da się ich przeszukać, zacytować, podać AI do analizy. Komercyjne OCR online oznacza wysłanie akt klienta na cudzy serwer.
Kontekst prawny w skrócie
Skan akt to dane osobowe i często dane wrażliwe (art. 9 RODO - sprawy zdrowotne, wyroki). OCR lokalny utrzymuje przetwarzanie w granicach kancelarii.
Interpretacja MateMatic, nie stanowisko NRA ani KRRP.
Procedura krok po kroku
Artefakt do pobrania
Checklista OCR + arkusz testu pięciu skanów - tabela do wpisania wyniku rozpoznania per dokument i decyzji „akceptuj / koryguj ręcznie”.
PX/03 - Moduł 2 - OCR skanów akt (Chandra OCR) Checklista OCR + arkusz testu pięciu skanów - tabela do wpisania wyniku rozpoznania per dokument i decyzji „akceptuj / koryguj ręcznie”. Procedura krok po kroku 1. Zainstaluj Chandra OCR (inferencja lokalna). 2. Przygotuj pięć reprezentatywnych skanów kancelarii - różna jakość, różne typy pism. 3. Uruchom OCR na próbce testowej. 4. Oceń jakość rozpoznania tekstu polskiego (Chandra w teście MateMatic - 85,3% na polskim). 5. Ustal próg akceptacji - dla jakich dokumentów wynik wystarcza, a które wymagają korekty ręcznej. 6. Wprowadź obieg: skan -> OCR -> weryfikacja -> zapis w aktach. Pułapki - Traktowanie wyniku OCR jako pewnego - przy 85 procentach co siódme słowo może wymagać oka. Dla cytatu do pisma procesowego weryfikacja jest obowiązkowa. - Skany bardzo niskiej jakości - czasem szybciej przepisać niż poprawiać.Pułapki
- Traktowanie wyniku OCR jako pewnego - przy 85 procentach co siódme słowo może wymagać oka. Dla cytatu do pisma procesowego weryfikacja jest obowiązkowa.
- Skany bardzo niskiej jakości - czasem szybciej przepisać niż poprawiać.
Granica DIY / MateMatic
Instalacja i test próbki - samodzielnie. Wpięcie OCR w obieg dokumentów kancelarii i ustalenie progów per typ pisma - z MateMatic.
Moduł 3 - Transkrypcja rozmów (noScribe)
04Problem
Rozmowa z klientem, przesłuchanie, mediacja - wszystko warto mieć w transkrypcji przed wpisem do akt. Otter i podobne usługi robią to wygodnie i wysyłają nagranie do chmury US. Nagranie rozmowy z klientem to materiał objęty tajemnicą zawodową w stanie czystym.
Kontekst prawny w skrócie
Dwie rzeczy naraz. Po pierwsze - transkrypcja musi zostać lokalnie (tajemnica zawodowa). Po drugie - samo nagrywanie rozmowy zwykle wymaga zgody klienta; bez niej powstaje problem niezależnie od narzędzia.
Interpretacja MateMatic, nie stanowisko NRA ani KRRP.
Procedura krok po kroku
Artefakt do pobrania
Procedura transkrypcji + wzór klauzuli zgody klienta na nagrywanie - gotowy akapit do dołączenia do umowy lub protokołu rozmowy.
PX/03 - Moduł 3 - Transkrypcja rozmów (noScribe) Procedura transkrypcji + wzór klauzuli zgody klienta na nagrywanie - gotowy akapit do dołączenia do umowy lub protokołu rozmowy. Procedura krok po kroku 1. Zainstaluj noScribe (transkrypcja lokalna) i noScribeEdit (weryfikacja). 2. Przetestuj jakość na trzech nagraniach prawniczych po polsku - zmierz poziom błędów. 3. Ustal próg: poniżej 15% błędów - narzędzie do pracy; 15-25% - do pracy tylko z obowiązkową weryfikacją całości w noScribeEdit; powyżej 25% - dla polskiego odrzuć. 4. Wprowadź klauzulę zgody klienta na nagrywanie - przed rozmową, nie po. 5. Obieg: nagranie -> noScribe -> weryfikacja w noScribeEdit -> zapis w aktach. 6. Ustal, kto i kiedy kasuje surowe nagranie po sporządzeniu transkrypcji. Pułapki - Nagrywanie bez zgody - problem powstaje przed jakąkolwiek technologią. - Transkrypcja traktowana jako protokół - to materiał roboczy, wymaga weryfikacji człowieka. - Surowe nagrania zalegające bez polityki kasowania.Pułapki
- Nagrywanie bez zgody - problem powstaje przed jakąkolwiek technologią.
- Transkrypcja traktowana jako protokół - to materiał roboczy, wymaga weryfikacji człowieka.
- Surowe nagrania zalegające bez polityki kasowania.
Granica DIY / MateMatic
Test jakości i instalacja - samodzielnie. Klauzula zgody dopasowana do praktyki kancelarii i polityka cyklu życia nagrań - z MateMatic.
Moduł 4 - E-podpis dokumentów (DocuSeal)
05Problem
NDA, pełnomocnictwa, ugody, umowy o świadczenie usług - codzienny obieg podpisów. DocuSign jest drogi i chmurowy. Kancelaria potrzebuje podpisu elektronicznego, który działa na jej serwerze i pod jej domeną.
Kontekst prawny w skrócie
Trzeba rozróżnić formę dokumentową (art. 77² KC) od pisemnej i od formy z podpisem kwalifikowanym (art. 78¹ KC). Dla dużej części codziennej pracy kancelarii forma dokumentowa wystarcza - ale to ocena per typ dokumentu, nie założenie.
Interpretacja MateMatic, nie stanowisko NRA ani KRRP.
Procedura krok po kroku
Artefakt do pobrania
Procedura wdrożenia DocuSeal + arkusz walidacji formy - tabela typów dokumentów kancelarii z kolumną „forma dokumentowa wystarcza / wymaga podpisu kwalifikowanego”.
PX/03 - Moduł 4 - E-podpis dokumentów (DocuSeal) Procedura wdrożenia DocuSeal + arkusz walidacji formy - tabela typów dokumentów kancelarii z kolumną „forma dokumentowa wystarcza / wymaga podpisu kwalifikowanego”. Procedura krok po kroku 1. Postaw DocuSeal w Dockerze (docker compose). 2. Skonfiguruj Caddy z certyfikatem SSL i własną domeną kancelarii. 3. Przetestuj trzy typy dokumentów: NDA, pełnomocnictwo procesowe, umowę o świadczenie usług. 4. Sprawdź, czy forma dokumentowa wystarcza dla każdego z nich - jeśli nie, oznacz dokumenty wymagające podpisu kwalifikowanego. 5. Jeśli kancelaria potrzebuje podpisu kwalifikowanego - zweryfikuj integrację z polskim dostawcą (KIR, mObywatel, EuroCert, CenCert, PWPW). 6. Dodaj branding kancelarii - logo, domena, paleta. Pułapki - Założenie, że forma dokumentowa wystarcza zawsze - dla części czynności wymagana jest forma kwalifikowana. - DocuSeal jest na licencji AGPL z dodatkowymi warunkami (Section 7b) - przed modelem, w którym hostuje go ktoś dla kancelarii, trzeba przejść warunki licencji.Pułapki
- Założenie, że forma dokumentowa wystarcza zawsze - dla części czynności wymagana jest forma kwalifikowana.
- DocuSeal jest na licencji AGPL z dodatkowymi warunkami (Section 7b) - przed modelem, w którym hostuje go ktoś dla kancelarii, trzeba przejść warunki licencji.
Granica DIY / MateMatic
Postawienie DocuSeal w Dockerze - dla administratora IT to kilka godzin. Walidacja formy prawnej per typ dokumentu i integracja eIDAS z polskim dostawcą - z MateMatic.
Moduł 5 - Notatki i asystent AI lokalnie (Obsidian/AppFlowy + Cline)
06Problem
Kancelaria potrzebuje miejsca na wiedzę - notatki, bazy spraw, szablony - i coraz częściej asystenta AI do roboty. Notion to chmura US. Chmurowy asystent AI bez umowy powierzenia to dane klienta u dostawcy modelu.
Kontekst prawny w skrócie
Baza wiedzy kancelarii zawiera dane osobowe i informacje objęte tajemnicą. Asystent AI uruchomiony lokalnie albo działający na modelu BYOK z umową powierzenia trzyma przetwarzanie pod kontrolą kancelarii.
Interpretacja MateMatic, nie stanowisko NRA ani KRRP.
Procedura krok po kroku
Artefakt do pobrania
Konfiguracja krok po kroku + szablon polityki użycia AI - jednostronicowa polityka do podpisu przez zespół: dozwolone scenariusze, zakazane scenariusze, kto decyduje.
PX/03 - Moduł 5 - Notatki i asystent AI lokalnie (Obsidian/AppFlowy + Cline) Konfiguracja krok po kroku + szablon polityki użycia AI - jednostronicowa polityka do podpisu przez zespół: dozwolone scenariusze, zakazane scenariusze, kto decyduje. Procedura krok po kroku 1. Wybierz narzędzie do notatek: Obsidian (radca solo - prościej) albo AppFlowy (kancelaria z IT - bazy, współdzielenie). 2. Zainstaluj i ustaw strukturę: notatki, bazy spraw, szablony pism. 3. Jeśli kancelaria chce asystenta AI - zainstaluj Cline. 4. Domyślnie podłącz model lokalny (Ollama z Llama lub Mistral) - dane nie wychodzą. 5. Jeśli kancelaria świadomie wybiera model chmurowy - tylko z podpisaną umową powierzenia i wyłączeniem treningu. 6. Spisz politykę użycia dla zespołu: kiedy AI lokalne, kiedy BYOK, kiedy AI nie używamy w ogóle. Pułapki - Asystent AI podłączony do modelu chmurowego „na szybko, do testu” - test też przetwarza prawdziwe dane. - Brak spisanej polityki - zespół zgaduje, co wolno.Pułapki
- Asystent AI podłączony do modelu chmurowego „na szybko, do testu” - test też przetwarza prawdziwe dane.
- Brak spisanej polityki - zespół zgaduje, co wolno.
Granica DIY / MateMatic
Notatki i model lokalny - samodzielnie. Polityka użycia AI dla zespołu i integracje na zamówienie (CRM kancelarii, własne narzędzia) - z MateMatic.
Moduł 6 - Złożenie stacku i plan migracji
07Problem
Sześć narzędzi to nie sześć osobnych instalacji - to jeden zestaw, który ma działać razem i być wdrażany w rozsądnej kolejności. Kancelaria potrzebuje wiedzieć, od czego zacząć i ile to zajmie.
Trzy poziomy stacku
- Lite (radca solo, 1-3 osoby): backup + OCR + transkrypcja. Fundament zero-cloud.
- Standard (kancelaria 5-20 osób): Lite + notatki/bazy + e-podpis.
- Pro (kancelaria 20-100 osób z IT): pełen zestaw + asystent AI + integracje na zamówienie.
Procedura krok po kroku
Artefakt do pobrania
Harmonogram migracji 30/60/90 dni + checklista wyboru pakietu - oś czasu z warstwami i kamieniami milowymi, plus krótki kwestionariusz „który poziom stacku dla mojej kancelarii”.
PX/03 - Moduł 6 - Złożenie stacku i plan migracji Harmonogram migracji 30/60/90 dni + checklista wyboru pakietu - oś czasu z warstwami i kamieniami milowymi, plus krótki kwestionariusz „który poziom stacku dla mojej kancelarii”. Procedura krok po kroku 1. Określ poziom stacku - Lite, Standard czy Pro - na podstawie wielkości i potrzeb kancelarii. 2. Sprawdź infrastrukturę: serwer, administrator IT, polityki bezpieczeństwa. Stack Lite i Standard - serwer 8 GB RAM, 4 CPU, 200 GB SSD wystarcza. Stack Pro z modelem lokalnym - potrzebny GPU. 3. Wdrażaj warstwami, nie naraz: najpierw fundament (backup + OCR), potem transkrypcja, potem notatki i e-podpis. 4. Po każdej warstwie - test na realnych dokumentach kancelarii. 5. Przeszkol zespół - osobno teoria (po co), osobno praca na narzędziach. 6. Spisz instrukcję techniczną dla administratora i politykę użycia dla zespołu. Pułapki - Wdrażanie wszystkiego naraz - zespół się gubi, nic nie wchodzi w nawyk. - Pominięcie testu na realnych dokumentach - narzędzie „działa” na przykładach, zawodzi na aktach. - Szkolenie wyłącznie techniczne, bez „po co” - zespół wraca do starych nawyków.Pułapki
- Wdrażanie wszystkiego naraz - zespół się gubi, nic nie wchodzi w nawyk.
- Pominięcie testu na realnych dokumentach - narzędzie „działa” na przykładach, zawodzi na aktach.
- Szkolenie wyłącznie techniczne, bez „po co” - zespół wraca do starych nawyków.
Granica DIY / MateMatic
Wybór poziomu i harmonogram - z tego podręcznika. Pełne wdrożenie produkcyjne - z instrukcją techniczną, szkoleniem zespołu, przeglądem czteroocznym i odpowiedzialnością za rezultat - to usługa wdrożeniowa MateMatic.
Narzędzia stacku - zweryfikowane repozytoria
REPOKażde narzędzie instaluj wyłącznie z oficjalnego repozytorium. Poniższe linki zweryfikowano przez GitHub API: projekty aktywne, nie forki, nie archiwa.
- gogcli - backup Google Workspace. Licencja MIT.
- Chandra OCR - OCR skanów akt. Licencja Apache-2.0.
- noScribe - transkrypcja lokalna. Licencja GPL-3.0.
- DocuSeal - e-podpis dokumentów. Licencja AGPL-3.0.
- AppFlowy - notatki i bazy spraw. Licencja AGPL-3.0.
- Cline - asystent AI w edytorze. Licencja Apache-2.0.
- Ollama - uruchamianie modeli AI lokalnie. Licencja MIT.
Uwaga - podróbka noScribe
Oficjalne noScribe to wyłącznie repozytorium powyżej. Domena noscribe.ai to osobny, niepowiązany serwis sprzedający transkrypcję w chmurze - autor noScribe wprost odradza korzystanie z niej. Instaluj tylko z GitHuba.
Obsidian - uwaga licencyjna
Wspomniany w module 5 Obsidian nie jest oprogramowaniem open source - to bezpłatny program o zamkniętym kodzie. Otwartą, audytowalną alternatywą do notatek jest AppFlowy i to ona należy do stacku zero-cloud.
Closer
Ten podręcznik daje Ci procedurę i artefakty. Wdrożenie sześciu warstw w działającej kancelarii, z odpowiedzialnością za ciągłość pracy i zgodność - to robimy z Tobą. Jeśli chcesz przejść od podręcznika do wdrożenia, napisz: [email protected].
- v1.0 (2026-05-25) - pierwsza publikacja. 7 modułów, 7 artefaktów do pobrania.