Program szkolenia z AI dla kancelarii

0 z 5 zrobione · zostało 90 minut

1. 1

   Wybierzcie jedno zadanie

   15 min

   Weźcie listę z rozdziału 1 i wybierzcie zadanie, które kancelaria robi przynajmniej kilka razy w miesiącu. Zapiszcie, kto je dziś wykonuje, ile to trwa i jakie błędy wyłapuje prawnik prowadzący.

   Wynik: jedno zadanie i jego punkt wyjścia w trzech liczbach: czas pracy, czas poprawek, liczba błędów.

   Rozdział 1 zrobione
2. 2

   Wypełnijcie plan programu

   20 min

   Skopiujcie formularz 1 i wypełnijcie go z partnerem zarządzającym. Pola, których nie umiecie dziś wypełnić, zostawcie puste i dopiszcie przy nich nazwisko osoby, która je uzupełni.

   Wynik: sponsor, właściciel programu, dozwolone narzędzia i data pierwszego przeglądu na jednej stronie.

   Formularz 1 zrobione
3. 3

   Przeróbcie z zespołem ćwiczenie z aneksem

   30 min

   Pokażcie ekran z ćwiczeniem na spotkaniu. Każdy najpierw sam zaznacza zdania do notatki, dopiero potem odsłaniacie klucz. Zapiszcie, kto przepisał za narzędziem 60 dni i kto przeoczył brak załącznika.

   Wynik: pierwsza lista przeoczeń zespołu. To materiał na lekcję w tygodniu 1.

   Ćwiczenie zrobione
4. 4

   Sprawdźcie jedną prawdziwą odpowiedź AI

   15 min

   Weźcie odpowiedź narzędzia z wybranego zadania, na materiale dozwolonym dla jego klasy danych. Przejdźcie po kolei listę kontrolną z rozdziału 5 i zapiszcie, co sprawdziliście i w jakim źródle.

   Wynik: notatka ze sprawdzeń. Tak ma wyglądać każda praca w kursie.

   Lista kontrolnaKlasy danych zrobione
5. 5

   Ustawcie daty

   10 min

   Wpiszcie w harmonogramie dzień startu programu i dzień, w którym rusza kurs. Przepiszcie daty do kalendarza kancelarii: start kursu, egzamin i trzy punkty kontrolne nadzoru.

   Wynik: daty w kalendarzu i zaproszenie dla grupy pilotażowej 3-5 osób.

   Harmonogram zrobione

Dobre szkolenie z AI kończy się tym, że prawnik umie sprawdzić odpowiedź narzędzia i wie, kiedy przerwać pracę. Jeśli po szkoleniu zna słowo „halucynacja”, a przeoczy aneks, który skrócił termin wypowiedzenia, było to szkolenie z terminologii.

Piszemy dla kancelarii, które nie mają własnego działu IT ani działu szkoleń. Kancelaria, w której pracuje od 1 do 5 osób, znajdzie skróconą wersję w rozdziale 9.

Od czego zacząć lekturę

• Kancelaria, która dopiero zaczyna: samouczek, potem rozdziały 1-4.
• Kancelaria, która ma już narzędzia i zasady: ćwiczenia (rozdział 5), egzamin (7) i praca pod nadzorem (8).
• Każda: ćwiczenie z aneksem. Ten sam stan faktyczny służy na zajęciach, przy teście narzędzia i w pracy pod nadzorem.

Wybierzcie jedno powtarzalne zadanie, które kancelaria wykonuje przynajmniej kilka razy w miesiącu. Narzędzie dobieracie dopiero do niego. W odwrotnej kolejności kończy się na szukaniu zastosowań dla licencji, za którą już zapłacono.

Dobre zadania na start:

• chronologia zdarzeń z akt sprawy albo z korespondencji,
• lista kwestii z umowy względem wzorca lub zasad kancelarii,
• pierwsza kwerenda orzecznicza, którą prawnik potem sprawdza w źródle,
• wyciągnięcie danych z dokumentów: strony, daty, kwoty, terminy,
• streszczenie długiego pisma strony przeciwnej na użytek wewnętrzny.

Część z nich lepiej załatwi wzorzec w Wordzie albo zwykła wyszukiwarka. To też jest wynik. Uczestnik powinien umieć powiedzieć, dlaczego w jednym zadaniu AI pomaga, a w innym nie.

Zmierzcie punkt wyjścia

Zanim powstanie pierwsza lekcja, prześledźcie 3-5 spraw od zlecenia do oddania pracy. Zapiszcie czas pracy, czas poprawek i błędy, które wyłapał prawnik prowadzący. Bez tego po szkoleniu nie będzie z czym porównać wyniku. Czas sprawdzania odpowiedzi AI zawsze wlicza się do czasu zadania.

Cel, który da się sprawdzić

„Uczestnicy poznają możliwości AI” to życzenie. Cel brzmi raczej tak:

Po szkoleniu aplikant przygotuje w dozwolonym narzędziu notatkę z kwerendy, sprawdzi każdą tezę w aktualnym tekście przepisu lub orzeczenia i przekaże prawnikowi prowadzącemu punkty, których nie jest pewien.

Program potrzebuje jednej osoby, która za niego odpowiada i ma na to czas w grafiku. W małej kancelarii to realnie 2-4 godziny tygodniowo. Może to być partner albo starszy prawnik. Byle nie „każdy po trochu”, bo wtedy nie robi tego nikt.

Zasady spisane przed pierwszym ćwiczeniem

Jedna strona, dołączona do każdej karty ćwiczenia. Schowana w polityce, nikomu nie pomoże.

1. Które narzędzia wolno otworzyć: nazwa, wersja, konto służbowe. Nigdy prywatne.
2. Jakie informacje wolno do nich wpisać (klasy danych poniżej).
3. Kiedy potrzebna jest zgoda prawnika prowadzącego.
4. Komu i jak zgłosić błąd lub pomyłkę.

Klasy danych

Tajemnica adwokacka (art. 6 ust. 1 Prawa o adwokaturze) i radcowska (art. 3 ust. 3 ustawy o radcach prawnych) obejmuje wszystko, czego prawnik dowiedział się w związku z udzielaniem pomocy prawnej. To szerzej niż dane osobowe. Dlatego sama anonimizacja nazwisk nie wystarcza: sprawę potrafi zdradzić jej kontekst.

Co mówią samorządy

Uchwałą z 12-13 czerwca 2026 r. Naczelna Rada Adwokacka dodała do Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu § 23e. Narzędzia technologiczne, w tym AI, mogą adwokata tylko wspomagać. Nie wolno wprowadzać do nich informacji objętych tajemnicą, jeśli nie zapewniają należytej ochrony. Adwokat sam ocenia i weryfikuje wynik, odpowiada osobiście za treść i formę czynności i powinien rozumieć ograniczenia narzędzia. Na żądanie klienta wskazuje, z jakich narzędzi korzysta w jego sprawie.

Krajowa Izba Radców Prawnych wydała w 2025 r. rekomendacje dotyczące korzystania przez radców prawnych z narzędzi AI. Sama nazywa je żywym dokumentem, więc przed lekturą sprawdźcie, która wersja jest aktualna. W Europie wytyczne dla prawników publikuje CCBE: przewodnik o generatywnej AI z 2025 r. i przewodnik techniczny z 2026 r.

Zgłaszanie błędów bez kary

Uczestnik, który przyzna się do pomyłki, daje kancelarii materiał na następną lekcję. Ten, który ją ukryje, daje ryzyko. Jedno zastrzeżenie: wpisanie danych osobowych klienta do niedozwolonego narzędzia może być naruszeniem ochrony danych. Wtedy administrator ocenia ryzyko i w razie potrzeby zgłasza naruszenie Prezesowi UODO w ciągu 72 godzin (art. 33 RODO). Tę ścieżkę wszyscy muszą znać przed pierwszym ćwiczeniem. Po pierwszym incydencie będzie za późno.

Materiały do ćwiczeń to akty prawne, opublikowane orzeczenia, umowy fikcyjne albo dokumenty wewnętrzne wyraźnie zatwierdzone do szkolenia. Nigdy „prawdziwa sprawa, tylko z zamazanym nazwiskiem”.

Uczymy pięciu umiejętności. Najwięcej czasu dostaje sprawdzanie odpowiedzi. Pisanie promptów też jest w zestawie, choć środek ciężkości leży gdzie indziej.

Role

Zasady są wspólne dla wszystkich. Ćwiczenia każdy robi pod własną pracę.

Najlepiej działa jeden stan faktyczny dla wszystkich ról. Asystent znajduje aneks, aplikant ustala jego skutek, radca pisze notatkę, partner ją recenzuje. Każdy wie, co przekazuje dalej.

Proponujemy sześć tygodni, bo tyle mieści się obok bieżącej pracy kancelarii, a uczestnicy nie odpadają w połowie. Zaplanujcie też czas recenzenta: około 30 minut na uczestnika tygodniowo.

Przed pierwszym tygodniem każdy uczestnik wykonuje jedno zadanie bez AI, na przykład krótką notatkę z kwerendy. Zachowajcie polecenie, pliki, wynik, czas i uwagi recenzenta. Po kursie to samo albo porównywalne zadanie robi z AI, razem z czasem sprawdzania.

Test narzędzia (rozdział 6) nie wchodzi do kursu dla wszystkich. Robi go właściciel programu z koordynatorem, zanim kurs ruszy.

Na każdej karcie ćwiczenia zapiszcie nazwę i wersję narzędzia. Gdy zmieni się interfejs albo funkcje, zaktualizujcie ćwiczenie. Stare nagranie z kursu nauczy złych kroków szybciej niż brak nagrania.

Każde ćwiczenie ma odpowiedź do sprawdzenia i wymaga pokazania, co sprawdzono. Samo „zrobiłem” nie wystarcza, bo prowadzący musi widzieć, które kroki uczestnik wykonał.

Klucz odpowiedzi powstaje przed zajęciami, a sporne oceny prawne sprawdza drugi prawnik. Zapisujcie, które błędy uczestnicy przeoczyli. To materiał na następną edycję.

Ćwiczenia bez odpowiedzi

Część zadań celowo nie ma rozwiązania: brakuje załącznika, orzeczenie uchylono w kolejnej instancji, klient zabronił używania narzędzia. Punkt dostaje ten, kto poprosi o brakujący materiał. Zgadywanie się nie opłaca.

Metoda w czterech krokach

1. Zanim otworzysz narzędzie, zapisz, co musi zawierać dobra odpowiedź.
2. Każdą ważną tezę, datę, kwotę i cytat porównaj z dokumentem lub aktualnym źródłem.
3. Szukaj tego, czego brakuje: odmiennej linii orzeczniczej, załącznika, przepisu szczególnego.
4. Przyjmij, popraw, odrzuć albo przekaż dalej. Zostaw krótką notatkę, co sprawdziłeś.

Kontekst: w recenzowanym badaniu (testy z 2024 r.) trzy komercyjne narzędzia do kwerend prawnych podawały nieprawdziwe lub niepoparte tezy w 17-33% celowo trudnych pytań (Magesh i in.). Ta liczba nie opisuje dzisiejszych wersji ani zwykłych pytań. Pokazuje za to, że link do źródła w odpowiedzi jest miejscem do sprawdzenia. Dowodem jeszcze nie jest. Narzędzia, które same porównują cytat ze źródłem, pomagają, ale nie zwalniają z tej listy.

Narzędzie testujemy na zadaniu, do którego ma służyć, i na własnych dokumentach kancelarii. Prezentacja handlowa pokazuje, co narzędzie potrafi w dobry dzień. Test ma pokazać, co zrobi z waszymi starymi umowami i ile czasu prawnik spędzi na poprawkach. Dwa produkty zbudowane na tym samym modelu potrafią dawać różne wyniki.

Najpierw dokumenty, potem test

Zanim narzędzie zobaczy jakikolwiek plik, zadajcie dostawcy te pytania i zachowajcie odpowiedzi na piśmie.

Sprawdźcie też umowy z klientami. Część klientów instytucjonalnych zakazuje używania AI przy swoich sprawach albo wymaga zgody. Oceńcie, czy potrzebna jest ocena skutków dla ochrony danych (DPIA, art. 35 RODO). Przepis wymienia wprost przetwarzanie „z użyciem nowych technologii”. Przy danych szczególnych kategorii odpowiedź często brzmi: tak.

Test na własnych sprawach

1. Opiszcie zadanie, dozwolone pliki, obecny sposób pracy i błędy, które przerwałyby test.
2. Przygotujcie 10-20 przypadków, zwykłych i trudnych, z kluczem odpowiedzi od prawnika.
3. Rozdzielcie przypadki: jedne do dopracowania poleceń, inne do końcowego testu. Te same przypadki w obu rolach dają wynik zbyt dobry, żeby był prawdziwy.
4. Zapiszcie wersję narzędzia, oryginalne odpowiedzi i poprawki prawnika.
5. Porównajcie wynik z obecną metodą, razem z czasem sprawdzania i poprawek.

Wysoka średnia nie usprawiedliwia ujawnienia danych klienta ani przeoczonej kwestii, która powinna trafić do prawnika. Jeden taki błąd może zatrzymać wdrożenie. I słusznie.

Decyzja na piśmie, prostym językiem

Do jakiego zadania i jakich plików wolno użyć narzędzia, kto sprawdza wynik, jakie błędy wstrzymują użycie i kiedy test powtarzamy. Zmiana modelu, bazy prawnej, uprawnień albo podłączonego systemu oznacza nowy test. Wynik obejmuje tylko przetestowane zadanie i wersję.

Egzamin to symulacja sprawy: pliki źródłowe, termin i odpowiedź AI z co najmniej jednym celowo wprowadzonym błędem. Uczestnik oddaje gotową pracę, notatkę z najważniejszych sprawdzeń i krótkie wyjaśnienie, co przyjął, co zmienił, a co odrzucił. Tam, gdzie liczy się ocena prawna, pracę ocenia dwóch prawników.

Proponowana skala to 100 punktów. Zaliczenie od 80 punktów i bez błędu dyskwalifikującego. To lokalny wybór kancelarii i tak go traktujcie. Przy kwerendzie warto dodać wagę źródłom, przy pracy asystenta obsłudze danych i przekazaniu sprawy prawnikowi.

Klucz dla recenzentów

W ćwiczeniu z aneksem pełne punkty za sprawdzenie odpowiedzi wymagają trzech rzeczy: znalezienia aneksu, zastosowania 30-dniowego terminu do pierwszego przedłużenia i wskazania brakującej umowy powierzenia. Aneks bez załącznika to część punktów. Powtórzenie 60 dni za narzędziem daje zero w tym obszarze. Recenzenci uzgadniają te przykłady, zanim ocenią kogokolwiek.

Po każdej grupie cztery pytania

1. Czy kurs był przydatny?
2. Czy uczestnicy potrafią wykonać ćwiczenie?
3. Czy stosują sprawdzanie w prawdziwej pracy?
4. Czy praca jest lepsza?

To cztery poziomy oceny szkoleń według modelu Kirkpatricka.

Kurs kończy się egzaminem. Umiejętność sprawdza się jednak dopiero w pracy, przy niepełnych aktach i terminie na jutro. Dlatego po kursie każdy uczestnik ma 90 dni pracy pod nadzorem wskazanego prawnika.

1. Uruchomienie60 dni
2. →
3. Kurs6 tygodni
4. →
5. Egzaminniezaliczony: powrót do kursu
6. →
7. Praca pod nadzorem90 dni
8. →
9. Decyzja dla zadaniasamodzielnie albo dalej z nadzorem

Decyzja o samodzielności dotyczy konkretnego zadania. Osoba może pracować samodzielnie przy jednym zadaniu i pod nadzorem przy innym.

90 dni pod nadzorem

Jedno powtarzalne zadanie, dozwolone narzędzie i pliki, jasny zakres recenzji. Na początku recenzja każdej pracy. Luźniej dopiero wtedy, gdy uczestnik kilka razy oddał dobrą pracę.

Przykłady do teczki programu zachowujcie bez zbędnych danych klienta. Wystarczą pierwsza odpowiedź AI, poprawki i wersja końcowa.

Uruchomienie w 60 dni

Po grupie pilotażowej rozmawiamy z nadzorującymi, poprawiamy lekcje i dopiero wtedy zapraszamy kolejnych. Nowe zadanie dodajemy, gdy obecne działa.

Szkolenie działa, jeśli po 90 dniach ludzie nadal sprawdzają odpowiedzi bez przypominania, a błędów wyłapanych dopiero przez partnera jest coraz mniej. Zadowolenie z ankiety po warsztacie to miły dodatek do wyniku.

Zgłaszanie błędów i sytuacji „o włos” musi być proste. Inaczej kurs będzie uczył wyłącznie na sukcesach, co jest przyjemne i mało pouczające.

Wersja minimum dla kancelarii od 1 do 5 osób

• Dwugodzinne wprowadzenie: zasady, klasy danych, lista kontrolna z rozdziału 5.
• Dwa ćwiczenia z własnej praktyki i egzamin z jednym celowym błędem.
• Test jednego narzędzia na jednym zadaniu (rozdział 6), z pytaniami do dostawcy na piśmie.
• Comiesięczna godzina pytań i przeglądu błędów przez 6 miesięcy.
• Przegląd pracy po 30, 60 i 90 dniach, zanim dojdzie kolejne zadanie.

Kancelaria jednoosobowa może poprosić zaufanego kolegę o sprawdzenie trudniejszego ćwiczenia, o ile nie ujawnia danych klienta. Jeśli nie ma kogo, klucz odpowiedzi przygotowuje sama, z dokumentów źródłowych i aktualnych przepisów. Zakres użycia zostaje wąski, dopóki zadanie nie sprawdzi się na większej liczbie spraw.

Zanim rozszerzycie program

• Czy uczestnik wyłapał istotne błędy, zanim ktokolwiek oparł się na pracy?
• Czy nadzorujący poprawiają wciąż ten sam błąd?
• Czy po 90 dniach uczestnik bez przypominania wyjaśni ograniczenia narzędzia i sprawdzi odpowiedź?
• Czy nowe zadanie wymaga innych plików, nadzoru albo zgody klienta?

Stan prawny na 25 września 2026 r. Przepisy sprawdziliśmy w Repertorium i w źródłach urzędowych.

Inne źródła

• NRA: zmiany w Zbiorze Zasad Etyki Adwokackiej dotyczące AI (czerwiec 2026)
• KIRP: rekomendacje dotyczące korzystania przez radców prawnych z narzędzi AI
• CCBE guide on the use of generative AI by lawyers (2025) i przewodnik techniczny (2026)
• Varun Magesh i in., Hallucination-Free? Assessing the Reliability of Leading AI Legal Research Tools, Journal of Empirical Legal Studies, 2025 (testy z 2024 r.)
• Model czterech poziomów oceny szkoleń Kirkpatricka: reakcja, uczenie się, zachowanie, wyniki
• Bazy do weryfikacji: ISAP, SAOS, EUR-Lex, CURIA, Repertorium

Przewodnik nie jest poradą prawną. Interpretacja MateMatic, nie stanowisko NRA, KRRP ani PUODO.