Dwie branże, jeden szablon
Gemini Enterprise for Legal i Gemini Enterprise for Financial Services ogłoszono tego samego dnia, w identycznej konstrukcji: platforma bazowa, zestaw umiejętności branżowych, konektory do systemów branżowych, ekosystem agentów zewnętrznych. W wersji finansowej Google wystawił własnego agenta badawczego, Financial Research agent, i ponad pięćdziesiąt nowych umiejętności. W prawniczej: redagowanie pism procesowych, weryfikację cytatów, zarządzanie cyklem życia umowy, monitorowanie zmian w prawie, obsługę wniosków podmiotów danych, przegląd i negocjację umów, wniosek o utajnienie akt, przygotowanie NDA.
Richard Tromans z Artificial Lawyer podsumował to zdaniem: „This is not an experiment. This looks and feels like a solid strategic move into the legal world". Zgadza się. Warto tylko dopowiedzieć drugą połowę: prawo nie jest tutaj przedmiotem eksperymentu, bo w ogóle nie jest tutaj przedmiotem. Jest drugą branżą wpuszczoną w gotowy szablon, tego samego dnia co finanse.
Prawnicy przywykli zakładać, że złożoność ich pracy wymaga osobnej architektury. Google potraktował prawo jako konfigurację.
Lista konektorów mówi więcej niż lista funkcji
Konektory MCP w Gemini Enterprise for Legal prowadzą do: Courtroom5, Docusign, Everlaw, bazy CourtListener prowadzonej przez Free Law Project, Harvey, iManage, Legora, NetDocuments, RelativityOne, Solve Intelligence i Thomson Reuters.
Thomson Reuters ogłosił własny model językowy 24 sierpnia, żeby uniezależnić się od dostawców modeli frontier. Nazajutrz znalazł się w cudzym rejestrze wtyczek, obok Harveya i Legory.
Tromans widzi to dokładnie i pisze, że Google „accept[s] that for now they cannot do all that is needed. They need allies - for now", z podkreśleniem na dwóch ostatnich słowach w oryginale. Sojusznik na liście konektorów przestaje być partnerem w potocznym sensie, a zaczyna być komponentem o mierzonej użyteczności. Kto trzyma listę, ten rozstrzyga, co jest komponentem, i ten widzi, po które zadania użytkownicy sięgają najczęściej. To obserwacja o strukturze rynku, nie zarzut wobec kogokolwiek.
Wczoraj opisywaliśmy trzy warstwy, które kancelaria kupuje razem z narzędziem AI: korpus, model i orkiestrację. Thomson Reuters i LexisNexis pokazali, że każdy z nich posiada jedną, a resztę wynajmuje. Google nie stanął do wyścigu o żadną z nich. Wziął czwartą, której nikt nie liczył, bo każdy uważał ją za swoją: dostęp do systemów, w których akta kancelarii już leżą.
Trzy zdania z komunikatu, które warto wyciąć i zachować
Google opisuje własne zabezpieczenia tak:
„Through secure connectors to core document and matter management systems, a firm's ethical walls are automatically inherited. Research outputs are grounded in primary legal authority, not just model training data. And an organization's data, playbooks, client files, and negotiated positions stay inside their private perimeter permanently."
Po polsku: bariery informacyjne kancelarii dziedziczą się automatycznie przez bezpieczne konektory do systemów zarządzania dokumentami i sprawami. Wyniki kwerendy są ugruntowane w źródłach pierwotnych, a nie wyłącznie w danych treningowych modelu. Dane organizacji, playbooki, akta klientów i wypracowane stanowiska negocjacyjne zostają w jej prywatnym perymetrze na stałe.
„Primary legal authority" to pojęcie z common law, gdzie źródła pierwotne, czyli ustawy i orzeczenia, odróżnia się od wtórnych, czyli komentarzy i opracowań. Google deklaruje więc to, co w polskiej praktyce nazywamy prowadzeniem odpowiedzi z powrotem do przepisu i wyroku.
Jeszcze niedawno każde z tych zdań uchodziłoby za nadgorliwość prawników spowalniającą wdrożenie. Dziś stoją w komunikacie prasowym Google Cloud, na pierwszej stronie, jako argument sprzedażowy. Przestały wyróżniać produkt i zaczęły być warunkiem wejścia na rynek.
Gdzie kończy się perymetr
Deklaracja o prywatnym perymetrze jest mocna i konkretna. Ma jednak granicę, którą lepiej nazwać samemu, zanim zrobi to za nas umowa.
Perymetr wynika z kontraktu i z konfiguracji, nie z architektury. Zdanie „twoje dane nie opuszczają twojego perymetru" opisuje inny stan faktyczny niż zdanie „twoje dane nie opuszczają twojego budynku". Komunikat Google nie wymienia regionów, w których usługa działa, ani zasad rezydencji danych. Klienci startowi to zespoły prawne z Cleary, Freshfields, Weil oraz Williams & Connolly, a więc kancelarie amerykańskie i brytyjskie. Usługa jest w preview.
Brak wzmianki o regionach nie znaczy, że regionów nie ma. Znaczy tyle, że polska kancelaria związana tajemnicą zawodową nie znajdzie w tym dokumencie odpowiedzi na pytanie, gdzie fizycznie wyląduje treść akt. To pytanie do handlowca, nie do komunikatu.
Jedna umiejętność, przy której trzeba się zatrzymać
Na liście umiejętności stoi „data subject access request (DSAR) fulfillment", czyli obsługa wniosku osoby, której dane dotyczą.
Ta pozycja należy do innej klasy niż redagowanie NDA. Odpowiedź na wniosek z art. 15 RODO nie jest dokumentem roboczym, tylko oświadczeniem administratora wobec konkretnej osoby, złożonym w terminie miesiąca i rodzącym skutki prawne. Agent zbierze materiał, ustali zakres danych, przygotuje projekt odpowiedzi i wskaże wątpliwości. Wysłanie zostaje przy administratorze.
Ta granica bierze się nie z ostrożności technicznej, tylko z rozkładu odpowiedzialności. Przy wdrożeniu narzędzia z tak szerokim zestawem umiejętności warto rozłożyć je na dwie listy: te, które przygotowują projekt, i te, które wykonują czynność wywołującą skutek na zewnątrz. Druga lista powinna zostać pusta.
Co to znaczy dla polskiej kancelarii
Ogłoszenia Thomson Reuters i LexisNexis z 24 sierpnia zostawiły trzy pytania o warstwy. To z 25 sierpnia dokłada kolejne, tym razem o granice:
Kto odtwarza je ręcznie, ten prowadzi drugi rejestr konfliktów interesów obok pierwszego. Dwa rejestry tego samego faktu zawsze się rozjadą, pytanie brzmi tylko kiedy.
Odpowiada region, zasada rezydencji danych i podmiot administrujący kluczem szyfrującym, a nie nazwa produktu.
Jeżeli dostawca nie potrafi rozdzielić swojej listy na te dwie kategorie, to znaczy, że nie rozdzielił jej również w kodzie.
Co MateMatic wnosi do tego tematu
Google zbudował warstwę prawniczą na Model Context Protocol. Na tym samym protokole stoi nasza flota konektorów, dziś 39 sztuk, z czego 37 opublikowanych publicznie. Komunikat nie mówi, czy rejestr konektorów Gemini Enterprise jest otwarty dla dostawców spoza listy startowej, więc na dziś mamy zbieżność standardu, a nie zapowiedź integracji.
Odnotowujemy ją z innego powodu. Trzy warunki, które Google wpisał do swojego komunikatu, to trzy rozstrzygnięcia, na których PATRON stoi od początku: odpowiedź prowadzi z powrotem do dokumentu, mury etyczne dziedziczą się z systemu kancelarii zamiast być odtwarzane ręcznie, a materiał zostaje po stronie kancelarii. Różnicę widać w ostatnim punkcie i dotyczy ona miejsca, nie intencji: u nas perymetrem jest maszyna kancelarii. Interpretacje regulacyjne w tym materiale są stanowiskiem MateMatic i nie zastępują doradztwa prawnego.